[su_column size="2/3" center="yes"]Fotografije mnogobrojnih spomenika posvećenih revoluciji i narodno-oslobodilačkoj borbi podignutih u periodu između 1945. i 1990. na teritoriji Socijalističke federativne republike Jugoslavije, kao deo dugogodišnjeg projekta Marka Krojača (Marc Schneider), umetnika, fotografa i aktiviste (iz Nemačke), aktuelizovani su kroz nedavno otvorenu izložbu „Ovde je metak ludovao“ u Uličnoj galeriji.
Dušan Džamonja, Spomenik revoluciji, Kozara – Mrakovica, Bosna i Hercegovina, 1972; foto: Marko Krojač
Ova spomen-obeležja, uglavnom podignuta na istorijskim mestima partizanske borbe i stradanja civila, u čijoj izgradnji je učestvovalo celokupno jugoslovensko stanovništvo, koja su pored memorijalne imala i svoju jasnu funkciju socijalizacije i edukacije, danas nam, i u svojoj disfunkcionalnosti, pomažu da nikad ne zaboravimo međunarodnu antifašističku borbu i socijalnu revoluciju. Izuzetno mali broj ovih spomenika danas zavređuje adekvatnu pažnju institucija novonastalih država nakon raspada Jugoslavije. Veliki broj je porušen u naletu kapitalističke restauracije dok preostali preživljavaju uglavnom na rubu interesovanja država i njihovih stručnih službi bivajući tako prepušteni zubu vremena.
U povodu Dana pobede nad fašizmom, a kontra istorijskom revizionizmu, nacionalizaciji i depolitizaciji antifašističke borbe, kao i akademskoj fetišizaciji njihove estetike, ovi monumentalni, smeli i impresivni spomenici revoluciji ne stoje samo kao simboli nekadašnjeg socijalizma, već i kao umetnički pokušaji imaginacije novog i drugačijeg društva sasvim suprotnog od današnjeg kapitalističkog. Oni su danas uznemirujući svedok za sve prisutnije antikomunističke, nacionalističke i totalitarne narative.[/su_column]
Miodrag Živković, Spomen park ustanka i revolucije, spomenik Savi Kovačeviću, Grahovo, Nikšić, Crna Gora, 1978; foto: Marko KrojačMiodrag Živković, Spomenik pobjede na Sutjesci, Tjentište; Bosna i Hercegovina, 1963-71; foto: Marko KrojačDušan Džamonja, Spomenik revolucije naroda Moslavine, Podgarić, Berek, Hrvatska, 1967; foto: Marko KrojačAna Bešlić and Jovanka Jeftanović, Spomenik streljanim partizanima, Zlatibor (Partizanske vode), Srbija, 1959-61; foto: Marko KrojačJordan Grabulovski i Iskra Grabulovska, Makedonium, Kruševo, Makedonija, 1974; foto: Marko KrojačBogdan Bogdanović, Mauzolej borbe i pobede, Čačak, Srbija, 1980; foto: Marko KrojačIvan Sabolić, Spomenik palim borcima i žrtvama fašizma, Bubanj, Niš, Srbija, 1960-4; foto: Marko KrojačVojin Bakić, Spomenik palim žrtvama na Dotrščini, skulptura u dolini grobova, Zagreb, Hrvatska, 1968; foto: Marko KrojačRajko Radović, Spomenik posvećen osnivanju Jugoslovenske ratne mornarice, Podgora, Makarska, Hrvatska, 1962; foto: Marko KrojačVojin Bakić, Spomenik Stjepan Filipovicu, Valjevo, Srbija, 1953-60; foto: Marko KrojačMiodrag Živković, Spomenik streljanim đacima, Kragujevac, Srbija, 1961; foto: Marko KrojačVojin Bakić, Spomenik ustanku naroda Banije i Korduna, Petrova gora, Hrvatska, 1982; foto: Marko KrojačVojin Stojić, Spomenik borcima Kosmajskog partizanskog odreda, Kosmaj, Beograd, Srbija, 1982; foto: Marko KrojačMiodrag Živković, Spomen kompleks Kadinjača, plato slobode, Kadinjača, Užice, Srbija, 1979; foto: Marko KrojačGligor Čemerski, Spomenik slobode, Kočani, Makedonija, 1975-77; foto: Marko KrojačBoris Kobeta, Spomenik Dražgoškoj bitki; autor skulptura boraca Stojan Batič, Dražgoše, Slovenija, 1977; foto: Marko KrojačSvetlana Radević, Spomenik palim borcima Lješanske nahije, Barutana, Podgorica, Crna Gora, 1974; foto: Marko KrojačBogdan Bogdanović, Spomenik žrtvama fašističkog terora, Jasenovac, Hrvatska, 1964; foto: Marko KrojačS. Jovanović, Spomenik borcima NOVJ palim u NOB, Selevac, Smederevska Palanka, Srbija, 19??; foto: Marko Krojač
Nezavisni kulturni prostor „Baza kulturnih zbivanja“ organizuje u subotu, 5. septembra, celodnevni događaj „Baza u Silosima“, kojim će biti završena fundraising kampanja pokrenuta sa ciljem da se obezbedi nastavak rada ovog beogradskog prostora.
Specijalna izložba savremene umetnosti Srbije na 10. Međunarodnom bijenalu umetnosti u Pekingu koja je prikazana početkom godine u Pekinškom izložbenom centru, pod centralnom temom „Koegzistencija“, biće od 5. septembra izložena pod nazivom „Nakon Pekinga“ u prostorijama umetničkog paviljona „Cvjeta Zuzorić“ u Beogradu.
Dugometražni igrani film „Do kraja dana“ rediteljke Jelene Maksimović imaće svetsku premijeru 10. septembra u 17 časova u Sali Darsena, u okviru 83. Venecijanskog filmskog festivala. Film je uvršten u zvanični takmičarski program Orizzonti, posvećen savremenim autorskim tendencijama i novim filmskim poetikama, i jedan je od 18 dugometražnih naslova koji će se ove godine takmičiti u ovoj selekciji.
Profesionalna udruženja, akademska zajednica, institucije i organizacije civilnog društva, kao i brojni pojedinci, potpisnici Deklaracije o sudbini Beogradskog sajma i Generalštaba, saopštili su danas da izražavaju punu podršku konzervatorki Esteli Radonjić Živkov koja je, prema njihovim navodima, zbog svog ličnog i profesionalnog angažmana izložena dodatnim pritiscima i postupcima koje je pokrenulo Ministarstvo kulture.
Muzej naivne i marginalne umetnosti predstavlja izložbu „Darinkine niti“, koja 15. septembra u zajednički prostor Salona Oto Bihalji-Merin u Beogradu dovodi dela Lazara Vujaklije i Save Sekulića iz muzejske zbirke i savremenu umetničku praksu Milice Dukić.
Drugo veče Niškog filmskog festivala otvoreno je u znaku sećanja na Nebojšu Glogovca, ali i jasne poruke filmskih radnika da umetnost mora ostati prostor slobode. Dok se sa bine govorilo o otporu i slobodi, niška publika je na kraju projekcije filma „Indeks“ uzvikivala: „Pumpaj!“ i „Studenti pobeđuju!“.
Mladi u Srbiji svakodnevno više proveravaju informacije nego njihovi vršnjaci u regionu, pokazuje studija „Sledeća generacija – Šta znamo: Mis/dezinformacije na Zapadnom Balkanu“. Generalna sekretarka Krovne organizacije mladih Srbije (KOMS) Milica Borjanić za Mašinu navodi da mladi godinama unazad nemaju poverenja u medije, da su dezinformacije u domaćim medijima česte i da su zbog toga mladi skeptični prema medijskom sadržaju koji do njih dolazi.
